از طرح ۱۵بندی ترامپ تا شروط ۱۰بندی ایران/ معادله چگونه تغییر کرد؟

حدود دو هفته قبل که رئیس‌جمهور آمریکا طرحی 15بندی، معادل تسلیم محض ایران ارائه داد و در این مدت عملیات‌های پیچیده نظامی و تهدیدات مختلف را اعمال کرد؛ تصور نمی‌کرد در نهایت با پذیرش شروط ایران، وارد فاز توقف جنگ شود.

خبرگزاری فارس: آمریکا حدود دو هفته پیش، مدعی شد که طرحی 15بندی به ایران ارائه داده است. در این طرح، ایالات‌متحده قصد داشت اهدافی را که با جنگ نتوانسته بود کسب کند، از راه فشار سیاسی و تهدید به دست آورد. حذف توان هسته‌ای، حذف توان موشکی، خروج اورانیوم‌های غنی‌شده، عدم‌حمایت از حزب‌الله و حضور دائمی بازرسان آژانس، بخشی از این 15 بند بودند.

ایران در واکنش به این طرح، یک پاسخ ارائه داد: حمله به منافع آمریکا در منطقه و سرزمین‌های اشغالی.

در این مدت، رئیس‌جمهور آمریکا مدام از مذاکره با ایران سخن گفت. مذاکره‌ای که نه‌تنها از طرف مسئولان ایران تکذیب شد، بلکه محافل خبری غربی نیز آن را باور نداشتند. آنچه دراین‌بین رخ داد، تبادل پیام با میانجیگری پاکستان بود؛ به این معنی که ایران شروط خود را برای توقف جنگ به دشمن ارائه داد و درباره آن‌ها مذاکره‌ای صورت نگرفت.

رئیس‌جمهور آمریکا قصد داشت با سایه تهدید حمله به نیروگاه‌های برق، ایران را وادار کند از شروط خود عقب‌نشینی کرده و طرح 15 بندی او را بپذیرد. اما آنچه رخ داد، این بود که ترامپ از تهدیدات عقب‌نشینی کرد، نه ایران. ابتدا رئیس‌جمهور آمریکا، مهلت 2 روزه را مطرح کرد، سپس تا 5 روز تمدید شد و بعد 10 روز دیگر به آن اضافه گردید. اما هیچ‌کدام از این ضرب‌الاجل‌ها، باعث نشد ایران شروط خود را کنار گذارد.

در بازه این ده‌روزه، آمریکا یک عملیات زمینی در ایران انجام داد. عملیاتی که مدعی بود برای نجات جان خلبان سقوط کرده است؛ اما به گفته برخی تحلیلگران، این عملیات برای حمله به زیرساخت‌های هسته‌ای ایران بود. نتیجه آن شد که بیش از  10 هواگرد آمریکایی توسط ایران منهدم شدند.

پیش از این عملیات، گفته می‌شد که ترامپ در این جنگ نه پیروز شده و نه می‌تواند خارج شود. بنابراین به دنبال یک عملیات نهایی و کسب یک پیروزی موقت برای خروج از جنگ است. اما این عملیات نهایی نیز به بزرگ‌ترین شکست نظامی آمریکا در این جنگ تبدیل شد؛ آن‌هم از کشوری که مدعی بود تمام توان نظامی آن را نابود کرده است.

در روزهای اخیر، ترامپ برای پایان مهلت ده‌روزه و حمله به نیروگاه‌ها، لحظه‌شماری می‌کرد. دراین‌بین حملاتی به پتروشیمی ایران نیز انجام شد و در مقابل، سطح پاسخ ایران به حدی بود که دشمن تصور نمی‌کرد. به نظر می‌رسد ترامپ لحظه‌شماری برای حمله را به این دلیل ادامه داد که بتواند چنین تصویری از خود ارائه دهد: ایران زیر سایه تهدید حمله به نیروگاه‌ها، مذاکره را انتخاب کرد.

اما آنچه رئیس‌جمهور آمریکا در سطح بین‌المللی ارائه داد و تمام جریان‌های سیاسی و افکار عمومی داخلی و خارجی، آن را درک کردند ازاین‌قرار بود: آمریکا تسلیم شروط ایران برای پایان جنگ شد.

در حال حاضر، نه‌تنها هیچ‌کدام از اهداف آمریکا و اسرائیل ازجمله براندازی حکومت و نابودی توان هسته‌ای محقق نشد، بلکه گزینه‌هایی همچون مدیریت تنگه هرمز و لغو تمامی تحریم‌ها و قطعنامه‌های بین‌المللی، در دست ایران است. مقامات و تحلیلگران آمریکایی میگویند ترامپ جنگی پرهزینه را آغاز کرد و اکنون، در حالی به سراغ آتش‌بس رفت که قدرت ایران دست‌نخورده باقی مانده و تنگه هرمز نیز به آن اضافه شده است.