رییس جمهور منزوی

دونالد ترامپ با بازگشتش به کاخ سفید، اختلافات واشنگتن با متحدان اروپایی را بیش‌از‌پیش برجسته کرد. وی با دامن زدن به جنگ ایران، اکنون خود را به عنوان «متحدی غیرقابل اعتماد» برای کشورهای حوزه خلیج فارس هم معرفی کرده است.

 دونالد ترامپ که در دوره دوم خود، متحدان واشنگتن به‌ویژه اروپاییان و اعضای ناتو را تحقیر کرده بود، بر آن‌ها تعرفه وضع کرده و حتی کار را به گرینلند و تصاحب خاک قاره سبز هم کشانده بود، در جنگ با ایران با واقعیتی تلخ روبرو شد.

حالا نوبت به ناتو و اروپا رسیده بود. آن‌ها جنگ ایران را «جنگ آمریکا» می‌دانستند و بارها تأکید کردند که «این جنگ، جنگ ما نیست.» ترامپ این بار هم بدون مشورت وارد کارزار جنگی دیگر، آن هم با ایران شده بود و کشورهای اروپایی در میانه چالش‌های اقتصادی، به هیچ عنوان حاضر نبودند خود را در یک باتلاق دیگر اسیر کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا بارها از متحدانش برای ورود به جنگ ایران درخواست کمک کرد اما پاسخ یک چیز بود: «نه!» حتی تهدیدهای ترامپ هم نتوانست بسیاری از کشورها را به همراهی وادار کند. از سوی دیگر کشوری مانند اسپانیا به وضوح مخالفتش با اقدامات واشنگتن را اعلام کرد تا خشم ترامپ از اروپا بیش از پیش افزایش یابد.

 کارشناسان معتقدند جنگ ایران موجب «گُسستن پیوندهای آمریکا با متحدان کلیدی» شد.

ایران، آمریکا را تحقیر کرد

در این میان، اظهارنظر صدراعظم آلمان فریدریش مرتس، اوضاع را برای اروپاییان دشوارتر هم کرد. او تصریح کرد که ایران در جنگ رمضان، «آمریکا را تحقیر کرده است.» این اظهارنظر عصبانیت ترامپ از متحدان را افزایش داد تا جایی که او اعلام کرد ۵۰۰۰ نفر از ۳۶۴۰۰ نیروی آمریکایی مستقر در آلمان را خارج می‌کند.

ترامپ حتی وعده داده که ممکن است شمار بیشتری از نیروهای خود را از کشورهای اروپایی به‌ویژه ایتالیا و اسپانیا خارج کند. او معتقد است که «ایتالیا هیچ کمکی به آمریکا نکرده و اسپانیا هم وحشتناک بوده است.»

ترامپ متحدانش را متهم کرد که در حمایت از آمریکا در جنگ با ایران به اندازه کافی اقدام نکرده‌اند و تأکید کرد که این یعنی واشنگتن ممکن است دیگر به بند ۵ پیمان ناتو مبنی بر دفاع متقابل، وفادار نماند.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در این باره گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ ناامیدی خود را از ناتو و سایر متحدان روشن کرده است» و خاطرنشان کرد که برخی درخواست‌ها برای استفاده از پایگاه‌های نظامی در اروپا برای جنگ ایران توسط دولت‌های میزبان رد شده است.

ایتالیا از جمله کشورهایی بود که به جنگنده‌های آمریکایی اجازه فرود در پایگاه سیسیل را نداد. این در حالی بود که این کشور از جمله نزدیک‌ترین متحدان واشنگتن به شمار می‌رفت.

آمریکا دیگر قابل اعتماد نیست

کارشناسان معتقدند «رفتار بی‌ثبات ترامپ» از زمان بازگشت به کاخ سفید، نظم جهانی مبتنی بر قواعد را بر هم زده و اتحادهای پیشین آمریکا را ضعیف کرده است.

برت بروئن، مشاور سابق دولت اوباما، معتقد است که «بی‌پروایی ترامپ در قبال ایران منجر به تغییرات چشمگیری می‌شود. اعتبار ایالات متحده در خطر است.»

رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل ماکرون هم پیش‌تر، در اظهاراتی به این بی‌اعتمادی به آمریکا اشاره و تاکید کرده بود که وقتش رسیده که اروپا به صورت جدی‌تر به کاهش وابستگی‌های خود روی بیاورد.

آمریکا متحدان خلیج فارس را هم ناامید کرد

شمار زیادی از کشورهای حوزه خلیج فارس در طول سال‌ها به امید ایجاد ثبات و امنیت، خاکشان را در اختیار آمریکایی‌ها قرار داده بودند و از پایگاه‌های واشنگتن میزبانی می‌کردند. با این حال ترامپ بدون توجه به نگرانی‌های این متحدان و با وجود برخی مخالفت‌های پشت پرده، جنگ علیه ایران را شروع کرد و امنیت تمامی کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی را به خطر انداخت.

رسانه‌های عربی بارها تأکید کرده‌اند که با وجود سرمایه‌گذاری‌های مالی و زمانی کشورهای عربی، همچنان اسرائیل برای آمریکا در اولویت اول قرار دارد و به خواسته‌های کشورهای خلیج فارس بی‌توجهی می‌شود.

واشنگتن با دامن زدن به جنگ ایران، متحدان خود در غرب آسیا را هم نسبت به ادامه این همکاری‌ها مردد کرد. به طوری که کارشناسان عربی به صراحت اعلام کردند که دیگر سرمایه‌گذاری‌های مالی در آمریکا به سود کشورهای عربی نیست.

آمریکا در ادامه، با کلید زدن پروژه‌ای با نام «پروژه آزادی» به دنبال تشدید درگیری‌ها بود اما این بار، دیگر عربستان و کویت دست رد بر سینه او زدند. بنا بر اخبار منتشر شده هر دو کشور حریم هوایی خود را به روی آمریکا بستند تا از تشدید درگیری‌ها با ایران جلوگیری کنند. رسانه خبری ان‌بی‌سی فاش کرده که ریاض از حملات مجدد ایران واهمه داشته است.

اکنون بسیاری از متحدان آمریکا به دنبال راه‌های جایگزین و کاهش وابستگی به واشنگتن هستند. چین در این میان به خوبی در تلاش است تا جای آمریکا را در این اتحادها پر کند. برخی از متحدان دیرینه واشنگتن از جمله کانادا هم از این فرصت استفاده کرده و روابط تازه‌ای را با پکن ایجاد کرده‌اند.

ادامه رفتارهای بی‌ثبات ترامپ می‌تواند بیش از پیش اتحاد واشنگتن و سایر کشورها را به خطر بیندازد و وجهه آمریکا را در جهان تخریب کند.